Israel xây nhà máy điện từ rác lớn nhất Trung Đông

Israel đang tiến hành xây dựng một nhà máy sản xuất điện từ rác thải có công suất xử lý gấp đôi lượng chất thải mà thủ đô Tel Aviv thải ra mỗi ngày. Theo Bộ Môi trường Israel, khi đi vào hoạt động (năm 2016), đây sẽ là nhà máy điện chạy bằng rác thải lớn nhất khu vực Trung Đông và là một trong những nhà máy lớn nhất thế giới.

Nhà máy có khả năng xử lý hơn 1.000 tấn chất thải mỗi ngày, bao gồm một hệ thống xử lý chất thải hữu cơ theo phương pháp phân hủy yếm khí để sản xuất nguồn điện "sạch" và phân mùn từ các phụ phẩm.

Dự án này nằm trong chính sách khuyến khích sản xuất và sử dụng năng lượng tái tạo của chính phủ Israel.

Theo đó, việc tái chế chất thải trên quy mô lớn sẽ làm giảm lượng rác chôn lấp, giảm ô nhiễm môi trường so với các phương pháp truyền thống cũng như giảm diện tích đất dành cho việc chôn lấp rác thải.

Bộ trưởng Môi trường Israel Gilad Erdan cho biết, nước này đang nhanh chóng tiếp cận các chuẩn tái chế rác thải của các nước phát triển.

Tại nhiều nơi trên thế giới, tái chế rác thải đã trở thành một ngành kinh tế mới không chỉ tạo ra nhiều việc làm mới mà còn cho phép sản xuất nguồn năng lượng sạch và giảm sự lệ thuộc vào dầu mỏ.

Việc triển khai dự án trên là một cuộc "cách mạng" trong lĩnh vực tái chế rác thải và có thể tạo ra hàng chục nghìn việc làm mới.

Dự kiến đến năm 2014, sẽ có 1,5 triệu người tham gia dự án này thông qua việc phân loại rác thải tại nguồn.

TTXVN

Cuộc cách mạng năng lượng lặng lẽ ở Lào

Nói đến vấn đề năng lượng của Lào, có lẽ ấn tượng đầu tiên mà nhiều người nghĩ đến là thủy điện và kế hoạch xây đập Xayabouri trên sông Mekong đầy tranh cãi… Nhưng trong thực tế, có một cuộc cách mạng năng lượng đang lặng lẽ diễn ra ở quốc gia láng giềng này…

Lào còn xa mới là một nước giàu nhưng công cuộc điện khí hóa ở quốc gia nhỏ bé này đã đưa điện tới hơn 70% dân số và đến năm 2020, con số này dự kiến sẽ tăng lên đến 90%. Trong khi đó, ở những nước khu vực châu Phi cận sa mạc Sahara cùng cảnh nghèo như Lào, tỷ lệ điện khí hóa trung bình chỉ đạt 30%. Thành tựu này còn đáng được ghi nhận hơn khi đặt trong bối cảnh một đất nước còn đầy khó khăn, với mật độ dân số thấp, trải khắp các vùng, miền (chỉ khoảng 23 người/km2) và tốc độ đô thị hóa rất thấp (chỉ khoảng 33%).

Những thành tựu đạt được trong công cuộc điện khí hóa của Lào không chỉ dựa vào thủy điện mà còn nhờ một loạt các sáng kiến phát triển các loại năng lượng mới.

Ngay trong báo cáo có tiêu đề Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo tại Lào, công bố hồi tháng 10/2011 của Bộ Năng lượng và Mỏ đã khẳng định, mặc dù Lào thiếu các nguồn năng lượng truyền thống như dầu mỏ và khí đốt tự nhiên và chỉ sở hữu một trữ lượng than khiêm tốn nhưng lại có nguồn tài nguyên năng lượng tái tạo phong phú, trong đó có năng lượng sinh khối, thủy điện và năng lượng mặt trời. Ngoài ra, ở một số nơi, còn có tiềm năng về năng lượng gió và năng lượng địa nhiệt.

Bức xạ mặt trời ở Lào trung bình ở khoảng từ 3,6-5,5kWh/m2 với ánh nắng mặt trời chiếu khoảng từ 1.800-2.000 giờ mỗi năm. Với tiềm năng năng lượng mặt trời như vậy, nếu công nghệ quang điện được sử dụng (với hiệu quả tổng thể khoảng 10%), nó có thể tạo ra sản lượng điện/km2/năm bằng 13 triệu tấn dầu quy đổi. Tính đến năm 2011, đã có hơn 20.000 hộ gia đình Lào được tiếp cận điện năng từ hệ thống nhà năng lượng mặt trời do các công ty lớn trong nước như Sunlabob lắp đặt hoặc nhận được nguồn đầu tư từ Ngân hàng Thế giới (WB). Tuy nhiên, theo ông Hatsady Sysoulath - Giám đốc Viện Nghiên cứu thúc đẩy năng lượng tái tạo thuộc Bộ Năng lượng và Mỏ của Lào, hiện tại, sử dụng năng lượng mặt trời ở Lào mới chỉ khoảng 1MW.

Những tấm quang năng mặt trời như thế này đã về với các bản làng vùng xa,
vùng sâu trên đất nước Triệu Voi.

Bên cạnh đó, tiềm năng năng lượng sinh khối ở Lào cũng rất lớn với nguồn sinh khối từ các loại cây trồng năng lượng và chất thải hữu cơ, như là những cây có dầu như cọ, jatropha (cọc rào), hướng dương, đậu xanh và dừa; cây có đường và cây có tinh bột như mía, sắn, ngô.

Hiện ở tỉnh Savanakhet đã có một nhà máy đường sử dụng bã mía làm nguyên liệu sản xuất điện và đã hòa mạng lưới điện quốc gia từ cuối năm 2011. Đây là nhà máy đầu tiên ở Lào sử dụng bã thải để sản xuất điện và thân thiện với môi trường. Nhà máy này sẽ cung cấp 3MW điện cho lưới điện quốc gia trong năm đầu tiên và 6MW trong năm thứ hai và tăng dần lên vào các năm sau đó tùy thuộc vào công suất phát. Ngoài ra, vào giữa năm nay, với sự đầu tư của đối tác Thái Lan, Nhà máy Sản xuất tinh bột sắn Lao Indochina cũng đã chạy thử nghiệm hệ thống sản xuất biogas từ nước thải tinh bột sắn và dự định sử dụng nguồn khí sinh học này để phát điện trong tương lai gần.

Trong lĩnh vực nhiên liệu sinh học, Lào đang tiến hành đổi mới nhằm sản xuất được 4 triệu lít nhiên liệu sinh học vào năm 2015 và đến năm 2025 sẽ đáp ứng được 10% nhu cầu nhiên liệu với một loạt điều chỉnh chính sách, luật định khuyến khích đầu tư và công nghệ xanh. Chính phủ đang xúc tiến, hỗ trợ một loạt nhà máy nhiên liệu sinh học, như dự án nhiên liệu sinh học từ cây cọ dầu của Công ty Lao Agro Tech, dự án nhiên liệu sinh học từ cây jatropha của Công ty Kolao (Hàn Quốc). Hiện dầu diesel sinh học ở dạng BD5 (5% diesel sinh học và 95% diesel dầu mỏ truyền thống) đã được bán rộng rãi trong nước với giá thấp hơn diesel truyền thống 3% và dự kiến đến hết năm nay sản xuất và tiêu thụ diesel sinh học ở Lào sẽ đạt khoảng 2 triệu lít BD5. Trong tương lai gần, Lào có kế hoạch bán giá loại nhiên liệu thân thiện với môi trường này rẻ hơn 5-10% so với diesel truyền thống và thậm chí dự kiến còn xuất khẩu sang thị trường ASEAN vào năm 2025.

Với một đất nước chỉ có số dân 6,3 triệu người, nhưng lại là nơi có núi non hùng vĩ như Lào, phát triển xanh chắc chắn không còn là một lựa chọn mà là một sự cần thiết. Giờ đây, Lào đang mở cửa cho các hướng tiếp cận sạch, các loại hình công nghệ mớivà các nguồn đầu tư mới. Những doanh nghiệp và tổ chức có ý định đầu tư lắp đặt công nghệ xanh trên lãnh thổ Lào chắc chắn sẽ nhận được thiện chí và khả năng hợp tác từ các doanh nghiệp địa phương và sự ủng hộ từ phía chính quyền.

Chính phủ Lào đã cho thấy tầm nhìn xa của mình trong việc nhận thức rõ công nghệ xanh là con đường phát triển quan trọng. Lào đang trên đường thực hiện mục tiêu đến năm 2025, năng lượng tái tạo sẽ đáp ứng 30% nhu cầu năng lượng quốc gia và phát triển nền kinh tế theo hướng xanh, sạch, carbon thấp. Nếu đạt mục tiêu đề ra, Lào sẽ trở thành một trong những nước chậm phát triển nhất được tiếp cận đầy đủ cơ chế mua bán khí thải của Liên minh châu Âu (EU ETS), cho phép nước này tham gia vào thị trường mua bán tín dụng giảm phát thải carbon (CERs) vốn có giá trị gấp 3 lần giá trị của thị trường carbon tự nguyện (VERs), đồng thời đem lại nguồn tài chính đáng kể cho các dự án năng lượng tái tạo của Lào trong những thập kỷ tới.

Thiennhien

Nga xây trung tâm khoa học công nghệ hạt nhân tại Đà Lạt

Tin từ Đài Tiếng nói nước Nga ngày 29/10/2012, Nga sẽ xây dựng Trung tâm Khoa học công nghệ hạt nhân ở Đà Lạt và Hà Nội của Việt Nam.

Theo đó, trên địa bàn Đà Lạt sẽ bố trí lò phản ứng nghiên cứu công suất 15 MW với toàn bộ phụ kiện. Còn cơ sở tại Hà Nội sẽ bao gồm một trung tâm máy tính, tổ hợp phòng thí nghiệm, các hệ thống và thiết bị đảm bảo cho hoạt động an toàn.

Thiết kế đã tính toán tới điều kiện khí hậu và địa chất phức tạp của hai mặt bằng được lựa chọn bởi hầu hết lãnh thổ Việt Nam nằm trong khu vực có hoạt động địa chấn thường xuyên – tin từ Trang tin điện tử ngành điện (EVN News) ngày 30/10/2012.

Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận dự kiến sẽ khởi công vào năm 2014 và đưa tổ máy đầu tiên vận hành, phát điện vào năm 2020 (Ảnh: ninhthuan.gov.vn)

Liên quan đến dự án nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam được xây dựng với sự tham gia của Nga, ông Sergey Boyarkin, Giám đốc Tập đoàn Năng lượng hạt nhân Nhà nước Nga (Rosatom), đối tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam cho biết, hợp tác giữa Nga và Việt Nam trong việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam sẽ theo đúng lịch trình. Dự kiến năm 2014 nhà máy điện Ninh Thuận sẽ được xây dựng và năm 2020 đưa vào sử dụng.

Thiennhien

IAEA sẽ hợp tác giúp đỡ Việt Nam về điện hạt nhân

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền, Đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Nguyễn Thiệp ngày 29/10 vừa qua đã trình thư ủy nhiệm lên ông Yukiya Amano, Tổng Giám đốc IAEA. Tại buổi tiếp sau lễ trình thư ủy nhiệm, Tổng Giám đốc IAEA Amano bày tỏ ấn tượng về những nỗ lực và tiến bộ của Việt Nam thời gian qua trong lĩnh vực ứng dụng phát triển năng lượng hạt nhân cũng như hợp tác chặt chẽ với IAEA trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng, chuẩn bị khung pháp lý và đào tạo nhân lực để đảm bảo các yêu cầu chặt chẽ khi đi vào triển khai điện hạt nhân.

Mô hình nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1

Tổng Giám đốc Amano khẳng định IAEA sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ và giúp đỡ Việt Nam trong lĩnh vực này, nhất là vấn đề an toàn và an ninh hạt nhân với những kinh nghiệm quốc tế quý báu rút ra sau sự cố Fukushima, giúp Việt Nam duy trì tăng trưởng kinh tế, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Về phần mình, Đại sứ Nguyễn Thiệp đánh giá cao những hỗ trợ kỹ thuật của IAEA dành cho Việt Nam trong nhiều năm qua trong các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, y tế, hóa chất… đặc biệt trong ứng dựng phát triển năng lượng hạt nhân, bày tỏ cảm ơn chân thành tình cảm và sự ủng hộ của cá nhân ông Tổng Giám đốc đối với Việt Nam.

Đại sứ khẳng định sự ủng hộ của Việt Nam đối với vai trò quan trọng của IAEA trong việc điều phối các nỗ lực thúc đẩy sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, tăng cường an toàn và an ninh hạt nhân, chống phổ biến, tiến tới giải trừ hoàn toàn và triệt để vũ khí hạt nhân cũng như sự hỗ trợ nhiều mặt của IAEA cho các nước thành viên tổ chức này trong việc phát triển năng lượng hạt nhân.

Đại sứ Nguyễn Thiệp mong muốn Việt Nam sẽ tiếp tục nhận được hỗ trợ hiệu quả và thiết thực của IAEA để thực hiện chương trình điện hạt nhân quốc gia của Việt Nam, nhất là về an toàn và an ninh hạt nhân, phù hợp với tiêu chuẩn và yêu cầu quốc tế.

Vietnam+

Xăng sinh học mòn mỏi tìm đầu ra

Sau gần năm năm triển khai Đề án 177 của Chính phủ về “Phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn 2010”, đến nay xăng E5 vẫn đang loay hoay tìm đầu ra.

Người dân ngồi trên đống sắn mà khóc

Tại buổi hội thảo “Phát triển nhiên liệu sinh học bền vững” do Bộ Công thương và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) tổ chức ngày 24/10, ông Hoàng Công Thủy, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, Dự án nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học ethanol Phú Thọ đã chậm tiến độ gần 1 năm so với dự kiến.

“Theo cam kết giữa tỉnh và chủ đầu tư, dự án khởi công xây dựng từ tháng 6/2009 dự kiến đưa vào sản xuất cuối năm 2011 nhưng gần hết năm 2012 mới chỉ triển khai được 80%”, ông Thủy nói.

Ông Thủy cũng cho hay, tỉnh Phú Thọ đã triển khai quy hoạch 8.000 ha đất vùng nguyên liệu tại 3 huyện đặc biệt khó khăn với kỳ vọng tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho người dân. Tuy nhiên, việc chậm tiến độ khiến sắn trồng ra không có nơi tiêu thụ, người dân rơi vào tình cảnh “ngồi trên đống sắn mà khóc”.

Điều này không chỉ ảnh hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xã hội chung của Phú Thọ mà còn gây “mất niềm tin lớn cho người dân, đặc biệt là những khu vực bị thu hồi đất làm dự án và người dân trồng sắn”, ông Thủy chia sẻ.

Nguyên nhân sự chậm trễ này, theo ông Phùng Đình Thực, Chủ tịch Hội đồng Thành viên tập đoàn PVN là do: Sản phẩm làm ra không tiêu thụ được khiến nhà đầu tư không dám đầu tư tiếp.

“Ai mua mà bán? Bán trong nước cũng không được, xuất ra ngoài thì giá rẻ, càng làm thì càng chịu lỗ”, ông Thực trăn trở.

Theo PVN, trong 9 tháng đầu năm nay, ba trong số 10 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu kinh doanh xăng E5 gồm PV Oil, Petec và SaigonPetro chỉ tiêu thụ được 15.000 m3 xăng E5, tương ứng khoảng 750 m3 ethanol trên sản lượng khoảng 200 ngàn tấn sản xuất ra. Lượng tiêu thụ trong nước còn rất thấp vì vậy các nhà máy sản xuất ethanol phải chấp nhận xuất khẩu sang một số nước lân cận như Philippines, Hàn Quốc, Trung Quốc với mức giá 13.000 đồng/lít trong khi giá thành sản xuất là 15 – 18.000 đồng/lít.

Cần ban hành lộ trình sử dụng bắt buộc

Theo ông Nguyễn Phú Cường, Vụ phó Vụ khoa học Công nghệ, nhiên liệu sinh học đang được sử dụng rộng rãi ở hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với chính sách bắt buộc.

Trong khi đó ở Việt Nam vẫn chưa có lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học cụ thể, bắt buộc. Vì vậy cần sớm ban hành lộ trình này, trong đó, quy định rõ về đối tượng áp dụng cũng như tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống.

Theo dự thảo của Bộ Công Thương, lộ trình bắt buộc dự kiến như sau: đến ngày 1/12/2014 bắt buộc sử dụng xăng E5 cho các phương tiện cơ giới đường bộ ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ngãi, Bà Rịa – Vũng Tàu. Đến ngày 1/12/2015 bắt buộc sử dụng xăng E5 trên toàn quốc. Giai đoạn 2016 – 2017 sẽ tiến tới bắt buộc sủ dụng xăng E10.

Để phát triển bền vững nhiên liệu sinh học, theo ông Phùng Đình Thực, Nhà nước cần có thêm các chính sách hỗ trợ về thuế cho chủ đầu tư, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiêu thụ cũng như chính sách hỗ trợ cho nông dân vùng nguyên liệu.

Đồng thuận với ý kiến này, ông Võ Tấn Nhơn, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học và Công nghệ Môi trường của Quốc hội, đề xuất, cần sửa đổi Nghị định 84 của Chính phủ về quản lý xăng dầu, cho phép các cây xăng được phép làm đại lý tiêu thụ của nhiều đầu mối. Đồng thời, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp và người nông dân vùng nguyên liệu để Đề án 177 phát triển bền vững.

Toquoc

Yếu tố nào ảnh hưởng đến giá dầu thế giới?

Theo các chuyên gia, về trung hạn, giá dầu thô thế giới có thể phụ thuộc vào hai yếu tố là quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ- Syria và vấn đề hạt nhân của Iran.

Theo các chuyên gia, về trung hạn, giá dầu thô thế giới có thể phụ thuộc vào hai yếu tố là quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ- Syria và vấn đề hạt nhân của Iran.

Thứ nhất, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) nghĩ rằng Iran đang tăng cường khả năng làm giàu urani của họ và có thể sản xuất ra bom hạt nhân. Hiện nay, có nhiều khả năng rằng một cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran đang được thảo luận.

Nhưng điểm "trục trặc" trong phương án này là cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đang tới gần. Rõ ràng là Israel sẽ không táo bạo đến mức tự mình tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran mà không được sự đồng ý của Mỹ.

Một khi Tổng thống Mỹ đang được bầu vào phòng Bầu dục cho một nhiệm kỳ mới, sự nhạy bén chính trị bình thường cho thấy sẽ không có điều gì xảy ra, không có cuộc tấn công Iran nào được thực hiện bởi vì một sáng kiến như vậy có thể tác động mạnh đến công luận Mỹ, một điều phải tránh trong thời gian bầu cử. Ngay cả Thủ tướng Anh David Cameron cũng cho rằng việc tấn công Iran sẽ khó thành công, một khi Iran có thể thoát khỏi cuộc tấn công với hình ảnh một nạn nhân.

Tình hình hiện nay có một số hậu quả nghiêm trọng liên quan đến giá dầu thô. Do tình hình Trung Đông không ổn định, các ứng cử viên Tổng thống Mỹ, đặc biệt là ứng cử viên đảng Cộng hòa Mitt Romney, có thể đưa ra những phát biểu khó chịu về sự bất ổn tại Trung Đông. Và ông Romney đang làm như vậy. Những phát biểu của ông Romney có thể dẫn đến phản ứng của Tổng thống đương nhiệm và phản ứng này có thể được giá dầu giao sau coi là những tín hiệu bất ổn. Về bản chất, giá dầu giao sau luôn biến động.

Thứ hai, các quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đang ngày càng xấu đi. Thổ Nhĩ Kỳ đang tự tin tấn công qua biên giới Syria dựa trên hai tính toán.

Một là Syria đang sa lầy trong một cuộc nội chiến, do vậy Tổng thống Bashar al Assad không thể quá hung hăng do ông này đang bận rộn và đau đầu với tình hình trong nước.

Thứ hai, Thổ Nhĩ Kỳ, không giống Syria, có sự hỗ trợ của NATO. Nếu Syria quyết định tấn công, NATO có thể can thiệp. Yếu tố này đã khiến Thổ Nhĩ Kỳ có đủ dũng cảm để buộc một máy bay dân dụng của Syria từ Nga phải hạ cánh với lý do nghi ngờ chiếc máy bay này chở đạn. Giờ đây, Syria không thể tỏ ra yếu kém khi bị Thổ Nhĩ Kỳ tấn công và để duy trì cơ sở ủng hộ, ông Assad sẽ tiếp tục các cuộc phản công.

Một yếu tố nữa là Thổ Nhĩ Kỳ cũng không muốn có một cuộc tấn công tổng lực với Syria bởi vì điều này có thể giúp Tổng thống Al Assad tập hợp toàn bộ sự ủng hộ trong nước và giúp ông ta "kết bạn" với phe phiến quân hiện nay để cùng chống lại Thổ Nhĩ Kỳ, kẻ ngoại xâm. Đây là hậu quả xấu nhất của một cuộc chiến tranh với Syria mà Thổ Nhĩ Kỳ đang quan ngại.

Tình trạng nửa chiến tranh này cũng gây ra tình trạng bất ổn và nguy cơ xung đột leo thang đang khiến giá dầu thô biến động hơn. Thêm vào đó, giá dầu cũng đang bị ảnh hưởng bởi những dữ liệu được công bố hàng tuần về các nền kinh tế bao gồm khu vực đồng euro, Trung Quốc và Mỹ.

Chinhphu

Đằng sau việc Mỹ thắng thầu khai thác dầu khí ở Ucraina

Nắm bắt được nhu cầu của Ucraina muốn thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Nga cả về chính trị lẫn kinh tế, đặc biệt là sự phụ thuộc của Kiev vào khí đốt từ Moskva, Tập đoàn ExxonMobil (Mỹ) đã trúng thầu khai thác một số mỏ dầu, khí quan trọng của Ucraina.

Hiện Ucraina đang mở rộng hợp tác với các công ty dầu mỏ nước ngoài, nhằm thu hút vốn và công nghệ vào khai thác các mỏ dầu trên thềm lục địa của Ucraina tại Biển Đen. Song, việc ExxonMobil thâm nhập được vào thị trường dầu mỏ Ucraina là một bất ngờ. Sau khi thắng thầu, tập đoàn này đã thành lập một liên doanh với Tập đoàn Shell (liên doanh giữa Anh và Hà Lan), Petrom (Rumani) và Công ty Dầu khí quốc gia Ucraina, Narda Ucraina. Tháng 8 vừa qua, liên doanh bốn bên này đã thắng Tập đoàn Lukoil (Nga) trong vụ đấu thầu khai thác mỏ dầu khí tại Ucraina.

Theo điều kiện mời thầu, các nhà đầu tư nước ngoài phải đóng góp ngay lập tức vào ngân sách Ucraina 300 triệu USD và trong vòng 5 năm tiếp theo phải đầu tư ít nhất 200 triệu USD cho công tác thăm dò. Ước tính, trữ lượng khí đốt của Ucraina vào khoảng 200-250 tỉ m3. Tổng đầu tư để khai thác trữ lượng này phải ở mức 10-12 tỉ USD. Nếu khai thác thuận lợi, hàng năm Ucraina có thể có được 3-5 tỉ m3 khí đốt.

Biếm họa về việc Ucraina muốn thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Nga

Một số chuyên gia nhận định, đằng sau việc ExxonMobil tìm đến Ucraina còn có cả mục đích chính trị của Washington, nhằm mở rộng ảnh hưởng đối với Kiev. Trước mắt, việc này chỉ phục vụ mục đích kinh tế đơn thuần của giới kinh doanh, nhưng về lâu dài, lợi ích chính trị và kinh tế có thể đan xen nhau. Mối quan tâm của Mỹ đối với khu vực Biển Đen chính là các nguồn tài nguyên ở đây. Nếu những năm 1990, Mỹ không xác định phải cạnh tranh với Nga để giành quyền kiểm soát các mỏ tài nguyên ở biển Caspian thì hiện nay việc giành thế thượng phong ở Biển Đen lại là nhiệm vụ hàng đầu. Vì thế, tháng 8 năm ngoái, Mỹ đã ký với Tập đoàn Rosneft (Nga) hợp đồng cùng tiến hành thăm dò và khai thác các mỏ khoáng sản trên thềm lục địa của Nga ở Biển Đen. Mới đây, Mỹ lại tiếp tục thắng thầu ở Ucraina.

Cả Nga và Ucraina đều quan tâm đến công nghệ và năng lực tài chính của ExxonMobil. Tuy nhiên, các thỏa thuận hiện chưa thể sớm mang lại kết quả vì trước hết phải tiến hành thăm dò để đánh giá đầy đủ trữ lượng rồi mới tiến hành khai thác công nghiệp. Ngoài ra, việc khai thác các nguồn năng lượng ở Biển Đen cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra xung đột kinh tế, chính trị và thảm họa môi trường nên ít nhất cũng phải sau 10 năm nữa mới có thể bắt đầu khai thác công nghiệp quy mô lớn.

Hiện nay, Viện Địa chất Quốc gia Ucraina đang tiến hành đánh giá số lượng và trữ lượng các mỏ dầu khí tại Biển Đen nhằm đưa ra dự báo chính xác, cũng như tính toán các chi phí phải bỏ ra khi khai thác. Công ty Tư vấn CERA của Mỹ được mời tham gia công tác này. Theo đánh giá của các chuyên gia, Ucraina hoàn toàn có khả năng tự đảm bảo nhu cầu khí đốt cho thị trường nội địa. Dự kiến, đến 2015 sản lượng khai thác của Ucraina bắt đầu tăng do có thêm nguồn đầu tư và công nghệ mới của nước ngoài.

Mặc dù chưa có số liệu chính thức song các nhà chính trị và giới chuyên gia dầu mỏ lạc quan về trữ lượng của Ucraina. Một số thông tin cho rằng, đến năm 2025-2030, khai thác của Ucraina đủ sức đảm bảo nhu cầu tiêu dùng nội địa nếu đầu tư mạnh tay cho thăm dò và khai thác. Song, các quan chức Ucraina lại tỏ ra hoài nghi khả năng này. Trong chiến lược năng lượng được thông qua mới đây, Ucraina vẫn xác định phải đến năm 2022 mới có thể bắt đầu khai thác các mỏ ở Biển Đen và đến năm 2030 sản lượng khai thác mới có thể đạt 7-9 tỉ m3 khí đốt/năm. Chiến lược này cũng xác định phải khai thác song song cả các mỏ hiện có và mở ra hướng đi mới sang khí đá phiến thì mới hy vọng giảm được sự lệ thuộc năng lượng vào Nga.

Trong những năm gần đây, các nước phương Tây ngày càng tích cực gây ảnh hưởng đối với chính sách năng lượng của Ucraina. Nắm được chủ trương của Ucraina muốn thoát ra khỏi vòng ảnh hưởng của Nga càng sớm càng tốt, các nước phương Tây đã kiên trì đề nghị Ucraina sử dụng công nghệ khai thác khí đốt từ đá phiến. Những nỗ lực này cuối cùng cũng đem lại kết quả khi Ucraina đưa ra chính sách mở rộng hợp tác với các công ty nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng. Dù có thể khai thác được hay không, song việc “xí phần” là thành công lớn của Mỹ và phương Tây trong cuộc cạnh tranh với Nga giành quyền kiểm soát các nguồn dầu mỏ của Ucraina.

Ukraina hiện hoàn toàn lệ thuộc vào khí gas tự nhiên nhập khẩu từ Nga để đáp ứng 64% nhu cầu sử dụng trong nước. Kiev cũng là người sử dụng trả giá cao nhất cho khí gas của Nga. Một trong vài điểm Ukraina có thể sử dụng để đối chọi với ảnh hưởng lấn lướt của Nga là vị trí quốc gia trung chuyển hệ thống xuất khẩu hydrocarbon của Nga sang các thị trường phương Tây. Hơn 80% khí gas xuất vào châu Âu của Nga hiện đang phải đi qua các ống dẫn của Ukraina để tiếp cận các hệ thống phân phối tại Trung Âu. Chính sự lệ thuộc vào hệ thống trung chuyển của Ukraina khiến Moskva không thể không sử dụng sự lệ thuộc của Kiev vào nguồn gas nhập khẩu như một ưu thế tuyệt đối.

Bản thân nước Nga cũng có kế hoạch đa dạng đường vận chuyển khí gas của mình để giảm bớt tính quan trọng của Ukraina. Tuyến đường ống Nord Stream qua biển Baltic sẽ đưa khí gas từ Nga trực tiếp đến Đức – khách hàng lớn nhất là một giải pháp. Ngoài ra, một khi tuyến đường ống South Stream, nối các mỏ tại vùng Caspia của Nga với Nam Âu, đi vào hoạt động theo dự kiến trong năm 2016, lượng gas của Nga đi qua Ukraina sẽ giảm đi khoảng 60%.

Ukraina không thể làm gì nhiều với kế hoạch của Nga. Nỗ lực duy nhất của Kiev là tự đa dạng việc sử dụng khí gas tự nhiên. Do đó, quyết định chọn hai tập đoàn có năng lực công nghệ tiên tiến nhất và tiềm lực mạnh nhất (ExxonMobil và Shell) cho thấy chính quyền Kiev ý thức rất rõ về điều này.

Petrotimes